Najpoznatiji izvođači sevdaha – legende i nova generacija

Zaim Imamović, Himzo Polovina i Safet Isović oblikovali su način na koji publika doživljava mušku interpretaciju sevdalinke, dok su Nada Mamula, Zehra Deović, Beba Selimović i Emina Zečaj ostavile snimke koji i dalje pripadaju samom vrhu ovog žanra.

Najpoznatiji izvođači sevdaha danas ne dolaze samo iz generacije velikih radio-pevača. Amira Medunjanin, Damir Imamović i Božo Vrećo dali su starim pesmama lični pečat, dok su Mostar Sevdah Reunion i Divanhana otvorili prostor za drugačije aranžmane i novu publiku.

Upravo zato sevdah opstaje. Svaka generacija prepoznaje iste emocije, ali ih prenosi svojim glasom i svojim senzibilitetom.

Lista najpoznatijih izvođača sevdaha

Svaka generacija sevdaha ima izvođače po kojima se prepoznaje. Neki su ostavili desetine pesama koje su postale deo zajedničkog muzičkog pamćenja, dok su drugi starom repertoaru dali savremeniji izraz i približili ga novoj publici.

Najbolji način da osetite razlike među njima jeste da poslušate nekoliko izvođača jednog za drugim. Već posle nekoliko pesama postaju jasne razlike u glasu, tempu, fraziranju i odnosu prema tekstu.

Zaim Imamović

Zaim Imamović je jedno od ključnih imena sevdalinke 20. veka. Njegov glas snažno se vezuje za Radio Sarajevo i period kada je sevdah stigao do publike širom tadašnje Jugoslavije.

Prema biografskom zapisu o Zaimu Imamoviću i njegovom radu na sevdalinci, pevao je za Radio Sarajevo već tokom prvih godina rada stanice. Među njegovim poznatim pesmama su „Mujo kuje konja po mjesecu“, „Od kako sam sevdah svezo“ i „Okreni se niz đul-bašču“.

Himzo Polovina

Himzo Polovina bio je lekar, specijalista neuropsihijatar, ali i jedan od najvažnijih tumača sevdalinke.

Na Radio Sarajevo stigao je početkom pedesetih godina, a njegova karijera trajala je više od tri decenije. Biografija Himze Polovine i pregled njegovih snimaka pokazuje koliko je njegov rad bio širok.

„Emina“, zasnovana na stihovima Alekse Šantića, ostala je njegova najprepoznatljivija interpretacija. Nalazi se i među izborom najlepših sevdalinki svih vremena, zajedno sa drugim pesmama koje lepo pokazuju razlike među velikim interpretatorima.

Safet Isović

Tokom karijere duže od pola veka, Safet Isović je snimio veliki broj sevdalinki, a Sevdalinka.info posebno ističe njegov doprinos očuvanju pesama kroz radio, televizijske i studijske snimke.

Za prvi susret sa njegovim stilom poslušajte „Moj dilbere“ i „Pade behar po voću“. U tim izvedbama lepo se čuju snaga glasa, sigurnost i emocija po kojoj je bio poznat.

Kod Safeta sevdah često nosi ponos, energiju i dozu prkosa, što njegovim interpretacijama daje poseban karakter.

Nada Mamula

Nada Mamula spada među najvažnije ženske interpretatore sevdaha. Karijeru je započela na Radio Beogradu, a posle odlaska u Sarajevo snažno se vezala za sevdalinku.

Prema biografskom pregledu Nade Mamule, u arhivima Radio Beograda, Radio Novog Sada i Radio Sarajeva ostavila je više od 150 snimaka sevdalinki i drugih tradicionalnih pesama.

„Ah, meraka u večeri rane“ lepo pokazuje punoću njenog glasa, jasnu dikciju i snažnu emociju. Vredi poslušati i njenu verziju pesme „Kad ja pođoh na Bembašu“, koja pokazuje koliko je lični pečat izvođača važan za svaku sevdalinku.

Zehra Deović

Zehra Deović pripada velikoj generaciji izvođača Radio Sarajeva. Tokom duge karijere ostavila je veliki broj arhivskih snimaka i nastupala na festivalima tradicionalne muzike.

Pregled karijere Zehre Deović izdvaja pesme „Da sam ptica“ i „Dvije su se vode zavadile“ kao važne delove njenog repertoara.

Njene interpretacije prepoznaju se po čistom glasu, jasnoj dikciji i mirnom vođenju melodije. Upravo ta mera daje njenim snimcima posebnu eleganciju i čini ih veoma zahvalnim za upoznavanje klasičnog sevdaha.

Beba Selimović

Karijeru je gradila uz Radio Sarajevo, a sarađivala je sa Zaimom Imamovićem, Safetom Isovićem, Zehrom Deović, Nadom Mamulom i Mehom Puzićem.

Arhiva o Bebi Selimović posebno ističe njenu dugogodišnju posvećenost tradicionalnoj sevdalinci. Pesma „Tiho teci vodo Mošćanice“ dobar je primer njenog stila: miran glas, jasna dikcija i mnogo osećaja za melodiju.

Emina Zečaj

Godinama je prikupljala tradicionalne pesme, a njeni snimci postali su važan deo arhive Radio Sarajeva. Biografija Emine Zečaj detaljnije opisuje njen doprinos očuvanju starog repertoara.

Njene interpretacije često su jednostavne i svedene, pa u prvi plan dolaze glas, melodija i tekst.

Damir Imamović je Eminu Zečaj navodio kao važan primer kamernije sevdalijske tradicije, što je zabeleženo i u razgovoru za Radio Slobodna Evropa.

Silvana Armenulić

Silvana Armenulić ostala je poznata po velikim folk hitovima, ali je važan deo njene karijere vezan i za sevdalinku. Tokom šezdesetih godina snimala je tradicionalne pesme za arhiv Radio Beograda.

U njenom repertoaru bile su „Moj dilbere“, „Da sam ptica“, „A što ćemo ljubav kriti“ i „Djevojka je pod đulom zaspala“. Pregled sevdalinki Silvane Armenulić pokazuje koliko je taj deo njenog rada bio bogat.

Nova generacija sevdaha – stara pesma, novi izraz

Amira Medunjanin, Damir Imamović i Božo Vrećo pripadaju novoj generaciji izvođača koja je sevdah približila savremenoj publici. Svi se oslanjaju na stari repertoar, ali mu daju lični izraz kroz glas, aranžman i izbor pesama.

Amira Medunjanin

Amira Medunjanin odrasla je uz sevdalinke koje je slušala od majke, a kasnije je izgradila prepoznatljiv i veoma intiman stil. Zvanična biografija Amire Medunjanin opisuje tu porodičnu vezu sa sevdahom i razvoj njene međunarodne karijere.

Njene interpretacije često ostavljaju mnogo prostora glasu i tekstu, uz svedene aranžmane i pažljivo vođenu emociju.

Za prvi susret sa njenim radom poslušajte „Što te nema“, „Moj dilbere“ i „Ah što ćemo ljubav kriti“.

Damir Imamović

Damir Imamović, unuk Zaima Imamovića, izgradio je sopstveno mesto na savremenoj sevdah sceni. Pored izvođačkog rada, godinama se bavi istorijom žanra, starim snimcima i različitim načinima interpretacije, a objavio je i knjigu posvećenu sevdahu.

Njegov repertoar spaja tradicionalne pesme i autorske kompozicije. Album „The World and All That It Holds“ donosi pesme na bosanskom i ladino jeziku, a Smithsonian Folkways o Damiru Imamoviću predstavlja ga kao jednog od važnih savremenih nosilaca sevdah tradicije.

Božo Vrećo

Božo Vrećo izgradio je prepoznatljiv izraz kroz glas, autorske tekstove i upečatljiv scenski nastup. U ranoj solo fazi često je birao svedenu pratnju, pa su glas i sama pesma ostajali u prvom planu.

Album „Moj sevdah“ iz 2014. spojio je tradicionalne sevdalinke sa njegovim autorskim pesmama. Zvanična diskografija Bože Vreće beleži taj album kao važan deo njegove solo karijere.

Kasnije je još snažnije razvio autorski pravac i saradnje sa različitim muzičarima, čime je sevdahu dao izrazito ličan savremeni pečat.

Mostar Sevdah Reunion

Nova faza sevdaha ne može se opisati samo preko solo pevača. Mostar Sevdah Reunion ima važno mesto u savremenoj istoriji sevdaha.

Prema zvaničnoj istoriji benda, koreni projekta sežu u ratne godine, a prvi album „Mostar Sevdah Reunion“ snimljen je 1998. godine. Objavljen je 1999. za holandsku izdavačku kuću World Connection.

Bend je kasnije izgradio snažnu međunarodnu karijeru, uz zvuk u kom se sevdah susreće sa bluzom i drugim balkanskim uticajima.

Divanhana

Divanhana je nastala 2009. godine među studentima Muzičke akademije u Sarajevu. Bend se od početka posvetio tradicionalnoj muzici Balkana, sa posebnim fokusom na sevdah.

Zvanična biografija Divanhane navodi da je prvi album „Dert“ nastao posle dve godine etnomuzikološkog rada. Deo repertoara činile su i pesme koje ranije nisu bile snimljene ili objavljene.

Njihov zvuk spaja sevdah sa elementima džeza, popa i klasične muzike, uz pažljiv odnos prema izvornim pesmama.

Glasovi zbog kojih sevdah i dalje traje

Za upoznavanje klasičnog sevdaha krenite od Zaima Imamovića, Himze Polovine i Safeta Isovića. Zatim poslušajte Nadu Mamulu, Zehru Deović, Bebu Selimović i Eminu Zečaj.

Savremeni pravac najbolje ćete osetiti kroz Amiru Medunjanin, Damira Imamovića, Božu Vreću, Mostar Sevdah Reunion i Divanhanu.

Posle nekoliko pesama postaje jasno koliko jedan isti repertoar može da dobije različit karakter. Upravo kroz takve interpretacije sevdah ostaje živ i prelazi sa jedne generacije na drugu.